Privacyregeling kerk-tv

Geschreven door Ernst van Maanen - CvK op . Gepost in College van kerkrentmeesters

Inleiding
De privacy van individuele personen dient beschermd te worden bij het maken en verspreiden van beeldopnames in de Maranathakerk te Lunteren (in het vervolg van dit document afgekort met MKL). Het beleid hieromtrent dient inzichtelijk te zijn voor gemeenteleden en overige personen die zich in de MKL bevinden tijdens een dienst.

Er zijn geen duidelijke wettelijke regels voor kerken over de omgang en handhaving van privacy in relatie tot gebruik van KerkRadio en KerkTV. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) dienen de bescherming van persoonsgegevens. Het gaat dan om in het openbaar traceerbare gegevens, die aan een specifieke persoon gekoppeld kunnen worden. Het is niet duidelijk of geluidsen/ of beeldopnames van kerkdiensten daaronder vallen. Je zou kunnen stellen dat dit voor een voorganger wel geldt, evenals voor degene die de schriftlezing doet als de naam van de lezer genoemd wordt, en bij voorbeden voor personen, die bij naam genoemd worden. Dat geldt dus zowel voor geluidsopnames (KerkRadio) als voor beeldopnames (KerkTV). Daarnaast valt KerkTV niet onder de regelgeving voor cameratoezicht (CBP) en hoeft hiervoor geen toestemming van het CBP verkregen te worden. Bestaande regelgeving is dus niet zonder meer toepasbaar op KerkRadio of KerkTV. Toch is het goed om persoonsbescherming in relatie tot KerkTV zo goed mogelijk te regelen, waarbij elementen uit bestaande regelgeving als richtinggevend gebruikt worden. Elementen uit deze regeling gelden ook voor projectie van personen op het projectiescherm tijdens de kerkdienst. Bij het opstellen van deze regeling is dankbaar gebruik gemaakt van beschikbare bronnen, welke worden genoemd aan het einde van dit document.

KerkTV

Het doel van KerkTV

Er zijn gemeenteleden die tijdelijk of blijvend niet (meer) in staat zijn om de kerkdiensten in de MKL in persoon bij te wonen. Het eerste doel van KerkTV is om hun betrokkenheid bij (de diensten in) de MKL te vergroten. Via KerkTV kunnen zij de diensten in geluid en beeld volgen. Het tonen van ‘live’ beelden draagt bij tot een nog directere beleving van en betrokkenheid bij de diensten in de MKL. Daarnaast vinden wij dat een ieder kennis moet kunnen nemen van het Evangelie, zoals dat in de MKL wordt uitgedragen. Het uitzenden van beelden van onze dienst past in die visie. De mogelijkheden van KerkTV KerkTV biedt een aantal mogelijkheden, waaronder:
1) Zowel gemeenteleden als niet-gemeenteleden kunnen diensten live volgen via het internet (www.kerkdienstgemist.nl) of de app op tablet of smartphone;
2) De dienst kan zowel dichtbij in de woonplaats, als veraf in binnen- en buitenland worden gevolgd;
3) KerkTV geeft meer betrokkenheid bij de dienst door het in beeld brengen van het kindermoment, het sacrament van de Heilige Doop, het sacrament van het Heilig Avondmaal, de Openbare belijdenis van het geloof enz.;
4) KerkTV biedt de mogelijkheid om digitale beeldopnames te maken van (ere)diensten in de MKL, zeker van diensten rondom de Heilige Doop, Openbare belijdenis en Bevestiging in het ambt. Als het inpasbaar en uitvoerbaar is, kan dit ook van speciale diensten zoals trouw- en rouwdiensten en kerstvieringen.

Verantwoordelijkheid voor KerkTV
1) De eindverantwoordelijkheid voor KerkTV ligt bij de kerkenraad van de MKL;
2) Het beheer van de opnames is toevertrouwd aan Kerkdienstgemist.nl, een operationeel onderdeel van Kerkdienst Gemist BV. Opnames zijn naar keuze van MKL openbaar of besloten beschikbaar gedurende de dienst, en daarna ongeveer 3 maanden, via www.kerkdienstgemist.nl of de app. Opnames worden door Kerkdienstgemist.nl nooit langer dan 13 maanden bewaard en zullen dan definitief verwijderd worden;
3) De verantwoordelijkheid voor de techniek en het contract met Kerkdienst Gemist BV ligt bij het College van Kerkrentmeesters (CvK) van de MKL;
4) De uitvoering van het op juiste en integere wijze verzorgen van beeldopnames ten behoeve van KerkTV is toevertrouwd aan het BeamerTeam MKL, welke daarbij op de hoogte is van deze privacyregeling en deze geheel in acht neemt;
5) De kerkenraad van de MKL kan niet aansprakelijk gesteld worden voor oneigenlijk gebruik van opnames, die via www.kerkdienstgemist.nl of op andere wijze verkregen, beschikbaar zijn gesteld en waardoor derden benadeeld kunnen worden (bijvoorbeeld het verspreiden van opnames anders dan via www.kerkdienstgemist.nl, met het doel om een persoon of een groep van personen te benadelen).

Persoonsbescherming
Bij het gebruik van KerkTV is persoonsbescherming een relevant onderdeel. Hierover is het volgende afgesproken:
1) De gemeenteleden van de MKL worden via diverse kanalen geïnformeerd over het bestaan van deze privacyregeling en het gebruik van KerkTV (het kerkblad, de website, een speciaal te beleggen gemeenteavond, afkondigingen en/of de beamer);
2) Uitgangspunt is dat er geen ‘close-up’ opnames gemaakt zullen worden van individuele personen. Uitzonderingen hierop zijn die personen die een inhoudelijke bijdrage leveren aan de kerkdienst, bijvoorbeeld de voorganger, de dienstdoende ambtsdragers, een lector, musici of een koor. Zij zullen ‘frontaal’ in beeld kunnen komen;
3) Verder is het uitgangspunt is dat een zo beperkt mogelijk deel van de op dat moment aanwezige gemeenteleden slechts ‘op de rug’ gefilmd wordt. Dit betreft om technische redenen ongeveer de eerste 4 banken. Om duidelijk te maken welk deel van de kerkzaal dit betreft, zal in de hal van de kerk een plattegrond worden opgehangen, met daarop gearceerd het gebied waar men ‘op de rug’ gefilmd kan worden (zie bijlage);
4) Bij binnenkomst van de kerkzaal van de MKL wordt men via bordjes of stickers met daarop een witte camera op een blauw vlak, er op geattendeerd dat er beeldopnames worden gemaakt;
5) De contactpersoon voor preekvoorziening zal via de gebruikelijke communicatiemiddelen aan de gastvoorganger kenbaar maken dat er beeldopnames gemaakt en gearchiveerd zullen worden van de kerkdienst, en dat deze opnames via internet (www.kerkdienstgemist.nl) ‘live’ zullen worden uitgezonden, waarbij de voorganger herkenbaar in beeld komt. Van de eventuele gastvoorganger wordt verwacht dat hij/zij geen bezwaar heeft tegen deze opnames;
6) Ook eventuele musici en/of deelnemende koren zullen op de hoogte gesteld worden van de beeldopnames. Aan hen zal toestemming gevraagd worden voor het maken, archiveren en uitzenden van de beeldopnames via internet;
7) Zonder (uitdrukkelijke) toestemming of medeweten van gemeenteleden en/of andere betrokken personen mogen geen opnames via sociale media verspreid worden;
8) Als een kerkdienst via www.kerkdienstgemist.nl is uitgezonden, kan deze uitsluitend voor particulier gebruik worden gedownload en vastgelegd. Een bijzondere dienst (bijv. een trouw- of rouwdienst of een kerstviering van een school) zal alleen met toestemming van de direct betrokkenen ‘live’ uitgezonden worden. De opname zal uitsluitend door leden van het BeamerTeam MKL kunnen worden gedownload en door hen eventueel beschikbaar gesteld kunnen worden aan direct belanghebbenden;
9) Zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de kerkenraad van de MKL is het niet toegestaan om kerkdiensten of delen van kerkdiensten van de MKL op welke wijze dan ook te publiceren en/of te verspreiden.

Verdere afspraken
Ten aanzien van de opnames van de kerkdiensten zijn er de volgende afspraken:

  • 1) De kerkdienst wordt opgenomen en ‘live’ gepresenteerd vanaf 15 minuten voor aanvang van de kerkdienst tot en met het einde van het orgelspel na de kerkdienst;
  • 2) In de tijd voorafgaand aan de daadwerkelijke kerkdienst worden alleen beelden vertoond van de mededelingen op het projectiescherm;
  • 3) De opnames richten zich op:
a. het liturgisch centrum en elementen daarop (bijv. de bloemen van de bloemengroet, de paaskaars, de avondmaalstafel met het avondmaalsstel en het doopvont);
b. het kerkgebouw (het projectiescherm, het orgel, het raam met glas-in-lood en het voorste deel van de kerkzaal met gemeenteleden ‘op de rug’ gefilmd);
c. die personen die een bijdrage leveren aan de kerkdienst (voorganger, ambtsdragers, lector, musici, koor enz) die herkenbaar in beeld zullen komen;
  • 4) Tijdens het kindermoment kunnen kinderen op het liturgisch centrum herkenbaar in beeld komen vanwege de interactie tussen voorganger en de kinderen. De ouders van de betreffende kinderen zijn er zelf verantwoordelijk voor of hun kind wel of niet deelneemt aan het kindermoment;
  • 5) Tijdens de gebeden wordt een stilstaande opname vertoond, bijvoorbeeld van de paaskaars of het raam met glas-in-lood. In ieder geval wordt de voorganger niet in beeld gebracht;
  • 6) Tijdens het zingen worden geen ‘close-up’ opnames gemaakt van personen behalve van een eventueel aanwezig koor of van aanwezige musici. Wel kan een overzichtsbeeld van de kerkzaal getoond worden, met daarin ‘op de rug’ gefilmd die gemeenteleden die op de eerste 4 rijen zitten;
  • 7) Bij opnames van bijzondere diensten kunnen er personen of familie herkenbaar in beeld gebracht worden, in ‘close-up’ of in een overzichtsbeeld. Betreffende personen en hun familie kunnen het als een positieve herinnering ervaren dat zijzelf of hun dierbaren in beeld zijn, wat eventueel van betekenis kan zijn in hun latere levensfase. Het uitgangspunt is dan ook dat de betreffende personen toestemming geven voor deze opnames. Als betreffende personen echter niet herkenbaar in beeld gebracht willen worden, dient men dit van tevoren aan de scriba van de kerkenraad schriftelijk te melden. De scriba informeert daarna het BeamerTeam MKL. Het betreft de volgende diensten:
a. de Bediening van de Heilige Doop (het moment dat de dopeling op het liturgisch centrum wordt gebracht, de bediening zelf en het wegdragen van de dopeling uit de kerkzaal);
b. de Openbare belijdenis van het geloof (de gebeurtenissen op het liturgisch centrum);
c. de Bevestiging tot ambtsdrager (de gebeurtenissen op het liturgisch centrum);
d. de Huwelijksinzegening, op aanvraag, indien het in te passen is bij de leden van het BeamerTeam MKL, en indien deze inzegening onder de verantwoordelijkheid van de kerkenraad van de MKL plaatsvindt (de gebeurtenissen op het liturgisch centrum);
e. Andere, niet nader genoemde diensten, waarbij personen met opzet herkenbaar in beeld gebracht kunnen worden, in overleg met de kerkenraad van de MKL;
  • 8) Bij de Bediening van het Heilig Avondmaal wordt slechts de voorganger getoond, zodat gemeenteleden thuis dit moment ten volle kunnen meemaken maar zij die aan de tafel deelnemen, niet in beeld komen. Een en ander wordt nog verder technisch uitgewerkt;
  • 9) Kerkgangers die zekerheid willen niet in beeld te kunnen komen, kunnen op de plattegrond in de hal van de MKL zien van welke zitplaatsen geen opnames gemaakt worden.

Vragen, bezwaren en klachten
Voor vragen, bezwaren en klachten kan men contact opnemen met het College van Kerkrentmeesters van de MKL.

Bronnen
1) Informatie over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) door Autoriteit Persoonsgegevens (AP); https://hulpbijprivacy.nl;
2) Cameratoezicht door Autoriteit Persoonsgegevens (AP); https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/onderwerpen/cameratoezicht;
3) Informatie over KerkTV en KerkRadio door Netchange; https://netchange.nl/oplossingen/kerktv-en-kerkradio;
4) ‘Auteursrecht en naburige rechten in de kerk’ door Protestantse Kerk Nederland (PKN);
5) Presentatie ‘Privacy’ door sIKN;
6) ‘Privacy Statement’ door Kerkdienstgemist.nl;
7) ‘Privacy regelement beelduitzendingen’ door Emmauskerk te Middelharnis;
8) ‘Persoonbescherming reglement Meentkerk KerkTV’ door Meentkerk te Huizen.

Alle genoemde documenten zijn geraadpleegd in juni 2018.
Aldus op 25-09-2018 opgesteld onder verantwoording van en goedgekeurd door de kerkenraad van de MKL.